Bitwa pod Fulford

Wstęp

Bitwa pod Fulford, stoczona 20 września 1066 roku, jest jednym z kluczowych wydarzeń w historii Anglii oraz Norwegii. W tej bitwie doszło do starcia pomiędzy wojskami anglosaskimi dowodzonymi przez earla Morkara i Edwina a wikingami króla Harald III Surowego. Porażka Anglosasów w tej bitwie miała istotny wpływ na dalszy bieg wydarzeń w Anglii oraz na losy królestwa, które znajdowało się w okresie wielkich zmian politycznych i militarno-społecznych. W niniejszym artykule przyjrzymy się okolicznościom, przebiegowi oraz skutkom bitwy pod Fulford.

Podłoże historyczne

Wszystko zaczęło się w styczniu 1066 roku, kiedy zmarł bezpotomnie król Anglii, Edward Wyznawca. Jego śmierć otworzyła drzwi do walki o tron angielski. Earle Harold Godwinson, potężny pan Wessexu, został obwołany nowym królem, co nie spotkało się z akceptacją wszystkich możliwych pretendentów do tronu. Wśród nich był Tostig Godwinson, brat Harolda, który po wygnaniu znalazł schronienie we Flandrii. Tam nawiązał kontakty z królami Norwegii i Szkocji oraz z Wilhelmem, księciem Normandii.

Tostig postanowił wspierać króla Norwegii, Haralda Hardraady, w jego planowanej inwazji na Anglię. W maju 1066 roku Tostig na czele 17 drakkarów zaatakował południowe wybrzeże Anglii, a następnie udał się do Szkocji. Połączenie sił Tostiga i Haralda oznaczało poważne zagrożenie dla Harolda Godwinsona oraz dla stabilności królestwa angielskiego.

Przygotowania do bitwy

Na początku września 1066 roku flota norweska składająca się z około 300 drakkarów opuściła Trondheim i skierowała się ku wybrzeżom wschodniej Anglii. Po dotarciu do estuarium Humber, wikingowie ruszyli w górę rzeki Ouse w kierunku miasta York. Wiedząc o nadciągającej inwazji, earl Edwin i earl Morkar postanowili podjąć działania w celu obrony swojego terytorium.

Anglosasi, mimo iż mieli przewagę liczebną, znajdowali się w trudnej sytuacji strategicznej. Ich armia została rozstawiona tak, aby zabezpieczyć skrzydła: prawe strzegła rzeka Ouse, a lewe bagnisty teren zwany Fordlandem. Niestety dla obrońców, wikingowie zajęli wyżej położone stanowiska, co dawało im przewagę obserwacyjną nad polem bitwy.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się od ataku wojsk anglosaskich. Dzięki przewadze liczebnej udało im się początkowo zepchnąć Norwegów na bagna. Jednakże Harald Hardraada zdawał sobie sprawę z sytuacji i postanowił przesunąć swoje lepsze jednostki do ataku na środek anglosaskiej armii. Pomimo początkowych sukcesów Morkara i Edwina, ich wojska zaczęły słabnąć pod naporem coraz to nowych oddziałów norweskich.

Kiedy obrońcy zaczęli ustępować pola, sytuacja stawała się coraz bardziej dramatyczna. Żołnierze Edwina zostali odcięci od reszty armii przez wojska Haralda, co zmusiło ich do odwrotu do pobliskiej wioski. Tam postanowili bronić się do końca. Niestety dla nich, siły norweskie szybko pojawiły się na tyłach obrońców, co całkowicie zamknęło im drogę ucieczki.

Skutki bitwy

Choć bitwa pod Fulford nie zakończyła się decydującą porażką żadnej ze stron, miała znaczący wpływ na dalszy rozwój wydarzeń w Anglii. Straty poniesione przez Anglosasów były dotkliwe, ale nie decydujące. Wikingowie natomiast zachowali dużą część swojej armii i byli gotowi przystąpić do kolejnego ataku na miasto York.

Kluczowym momentem w dziejach tego roku była następna bitwa – bitwa pod Stamford Bridge – która doszczętnie zniszczyła armię Haralda Hardraady. To właśnie straty poniesione podczas walki pod Fulford mogły przyczynić się do klęski Norwegów w tej ostatniej walce. Gdyby bowiem norwescy najeźdźcy zostali pokonani pod Fulford, Harold Godwinson nie musiałby podejmować forsownych marszów ani ponosić strat przed bitwą pod Hastings.

Zakończenie

Bitwa pod Fulford była jednym z wielu kluczowych zdarzeń roku 1066, który zapisał się na kartach historii Anglii jako czas wielkich przemian i konfliktów. Choć nie przyniosła jednoznacznego zwycięstwa ani jednej ze stron, jej konsekwencje były daleko idące i miały decydujący wpływ na kształtowanie przyszłości Anglii oraz Norwegii. Wydarzenia te przypominają nam o skomplikowanej tkance politycznej średniowiecza oraz o tym, jak jeden dzień może zmienić bieg historii.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).