Bap-Tizum

Wstęp

Album „Bap-Tizum” to wyjątkowa pozycja w dyskografii Art Ensemble of Chicago, która została nagrana podczas koncertu na Ann Arbor Blues and Jazz Festival we wrześniu 1972 roku. Wydany jeszcze w tym samym roku, stanowi on dokument muzyczny, który ukazuje nie tylko talent zespołu, ale także jego unikalne podejście do jazzu. W artykule przyjrzymy się historii powstania albumu, jego charakterystyce oraz zespołowi, który go stworzył.

Historia i kontekst powstania albumu

W 1972 roku Art Ensemble of Chicago podpisał kontrakt z Atlantic Records, co stanowiło przełomowy moment w historii zespołu. Była to pierwsza grupa związana z Association for the Advancement of Creative Musicians (AACM), która nawiązała współpracę z tak dużą wytwórnią nagraniową. Działalność AACM, założonej w 1965 roku, miała na celu promowanie innowacyjnych form muzycznych, a podpisanie kontraktu z Atlantic było dowodem uznania dla tego ruchu. Jednak po wydaniu drugiego albumu „Fanfare for the Warriors” w 1973 roku, zespół postanowił zakończyć współpracę z wytwórnią i stworzyć własną firmę nagraniową.

Charakterystyka albumu

„Bap-Tizum” to album koncertowy, który rejestruje występ Art Ensemble of Chicago z 9 września 1972 roku. Koncert odbył się na Otis Spann Memorial Field, gdzie zgromadziło się ponad 10 tysięcy widzów. Album jest zapisem całego występu zespołu, co oznacza, że nagrania nie zostały poddane montażowi ani edycji. Słuchacze mogą doświadczyć atmosfery koncertu w jej pierwotnej formie, co czyni tę płytę wyjątkową w porównaniu do wielu innych nagrań jazzowych.

Muzyczne elementy występu

Koncert rozpoczyna się perkusyjnym wprowadzeniem wszystkim członków zespołu. W miarę upływu czasu muzyka przechodzi przez różnorodne formy ekspresji – od intensywnych improwizacji po fragmenty wokalne, które zawierają poezję oraz teksty o zabarwieniu politycznym i kaznodziejskim. Wokalna strona występu ma silny charakter dadaistyczny i odgrywa kluczową rolę w przekazie artystycznym albumu. Mimo że jest to zapis audio, warto zauważyć, że brakuje na nim wizualnych elementów teatralnych, które są integralną częścią występów Art Ensemble of Chicago.

Muzycy Art Ensemble of Chicago

Zespół składa się z utalentowanych muzyków, którzy przyczynili się do powstania „Bap-Tizum”. Lester Bowie gra na trąbce oraz innych instrumentach perkusyjnych i wokalnie angażuje się w występ. Roscoe Mitchell jest odpowiedzialny za wiele rodzajów saksofonów oraz klarnet, a także pełni funkcję perkusisty i wokalisty. Joseph Jarman również gra na wielu instrumentach dętych oraz kongach i wibrafonie. Malachi Favors Maghostut zajmuje się kontrabasem oraz innymi instrumentami perkusyjnymi i wokalnie uczestniczy w projekcie. Ostatnim członkiem zespołu jest Famoudou Don Moye, który jest perkusistą oraz wykonuje wiele innych ról na scenie.

Rola każdego z muzyków

Każdy z członków zespołu wnosi do „Bap-Tizum” swoją unikalną wizję artystyczną. Lester Bowie jako lider grupy często kieruje jej brzmieniem i dynamiką utworów. Roscoe Mitchell znany jest ze swojego eksperymentalnego podejścia do improwizacji, co otwiera nowe horyzonty dźwiękowe dla całego zespołu. Joseph Jarman dodaje głębokość poprzez swoje teksty i wokalne interpretacje, natomiast Malachi Favors Maghostut oraz Famoudou Don Moye tworzą fundament rytmiczny, który utrzymuje całą strukturę muzyczną.

Produkcja i wydanie albumu

Produkcja „Bap-Tizum” została zrealizowana przez Michaela Cuscunę oraz Jimmy’ego Douglassa. Album został nagrany podczas festiwalu jazzowego a inżynierem dźwięku był Jimmy Douglass. Czas trwania płyty wynosi 45 minut i 21 sekund. Wersja oryginalna została wydana przez Atlantic Records w 1972 roku, a później doczekała się wznowienia przez KOCH Jazz w 1998 roku.

Okładka i grafika

Projekt okładki albumu został stworzony przez Gary’ego Grimshawa we współpracy z Rainbow Graphic. Zdjęcia na okładce wykonała Leni Sinclair, a zdjęcia z tyłu okładki są autorstwa Susan Hyman. To wizualne przedstawienie albumu doskonale oddaje ducha muzyki Art Ensemble of Chicago oraz ich artystyczne podejście.

Zakończenie

„Bap-Tizum” jest nie tylko dokumentem koncertowym, ale także ważnym odniesieniem do czasów, w których powstał. Album ukazuje rozwój jazzu jako sztuki eksperymentalnej oraz wpływ kolektywu Art Ensemble of Chicago na jego przyszłość. Dzięki swojej unikatowej formie i przekazie artystycznemu pozostaje jedną z najważniejszych pozycji w repertuarze jazzowym lat 70-tych XX wieku. Ostatecznie „Bap-Tizum” to nie tylko płyta – to doświadczenie muzyczne, które zachowało swoją świeżość przez dekady.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).